Voor Anna Vesanen was het deelnemen aan de expeditie naar Antarctica een droom die uitkwam. Gedurende haar carrière heeft ze gestreefd naar de kans om de laatste plek op aarde te ervaren waar de mens nog niet de omgeving heeft veranderd volgens zijn behoeften.
“Het is een moeilijk bereikbare plek waar maar weinigen de kans hebben om naartoe te gaan. Daarom is het een uitstekende locatie voor onderzoek naar het milieu en klimaatverandering,” legt ze uit.
In het dagelijks leven is Vesanen onderzoekstechnicus aan het Tvärminne zoologisch station in Hangö. Naast mariene bioloog is ze ook duiker, en dat was precies de expertise die nodig was voor de tweede expeditie in het driejarige project rond reuzenzeewaterdieren en hun leefgebied in Antarctica.
Het Tvärminne zoologisch station heeft een eigen onderzoeksduikacademie die hoogstaande opleidingen biedt voor wetenschappelijk poolduiken. Deze kennis wilden Anna Vesanen en haar collega’s Erik Wurz met de wereld delen.
Strenge Gezondheidscontroles om Besmettingen te Voorkomen
Het bericht over de reis kwam met zeer korte termijn. Binnen drie weken moesten ze de nodige voorbereidingen treffen, zoals het controleren van duikuitrusting en het ondergaan van gezondheidscontroles. Omdat Antarctica een zeer afgesloten gemeenschap is, is het extra belangrijk om geen ziekten mee te nemen.
Op het onderzoeksstation Scott Base in Antarctica is er plaats voor ongeveer honderd personen. De zomertijd in Antarctica loopt van oktober tot maart, en in deze periode vindt er ook de meeste onderzoek plaats.
Toen Anna Vesanen eind oktober arriveerde, lag de temperatuur rond de min 20 graden, maar na enkele weken steeg deze naar nul. “Dat was behoorlijk verrassend. Soms was het kouder thuis in Finland dan op het onderzoeksstation,” constateert ze.
Uitdagende Voorwaarden in Koud Water
Het team van Anna Vesanen bestond uit zeven onderzoekers: twee van Tvärminne, vier uit Duitsland en één uit Nieuw-Zeeland. Gedurende vier weken zouden ze onder het ijs duiken om de reuzenzeewaterdieren te onderzoeken.
De duikomstandigheden in Antarctica zijn heel anders dan in de Oostzee. Het water is bijna min twee graden koud, wat geavanceerdere uitrusting en strengere veiligheidsprotocollen vereist. Duiken gebeurt onder dikke zee-ijs, wat speciale voorbereidingen en veiligheidsmaatregelen vraagt. De kou beïnvloedt de functionaliteit van de duikuitrusting, en het is ook moeilijk om reserveonderdelen te verkrijgen als iets kapotgaat.
Echter, duiken in het kristalheldere water onder het ijs is iets heel unieks. “De zichtbaarheid is honderden meters; het voelt alsof je in de ruimte zweeft,” beschrijft Anna Vesanen.
Onderzoek naar de Oudste Dierensoort op Aarde
De taak was om de reuzenzeewaterdieren, een van de oudste dierensoorten op aarde, te onderzoeken. Door monsters te nemen, kunnen de wetenschappers meten hoe de dieren ademhalen, eten en voedingsstoffen verwerken, en hoe ze beïnvloed worden door klimaatverandering.
De resultaten helpen wetenschappers om te begrijpen hoe het hele ecosysteem werkt en hoe het in de toekomst beschermd kan worden. Anna Vesanen’s taak was om monsters te verzamelen, onderzoeksapparatuur te installeren en te monitoren, de dieren te documenteren en ervoor te zorgen dat de duiken zo veilig mogelijk verliepen.
“Reuzenzeewaterdieren kunnen tienduizend jaar oud zijn, dus je wilt ze niet beschadigen wanneer je het incubatietent opzet,” legt ze uit.
Bij het onderzoeksstation in Antarctica bevinden de reuzenzeewaterdieren zich op dertig meter diepte, wat het gemakkelijker maakt om ze te onderzoeken. Elders op het continent kunnen ze tot duizend meter diep voorkomen.
Tot Vier Duiken per Dag
Als mariene bioloog denkt Anna Vesanen voortdurend aan klimaatverandering. In Antarctica was dit heel duidelijk omdat de temperaturen stijgen en het zee-ijs steeds dunner wordt en steeds eerder van het continent loskomt. “Iedereen ziet het en denkt erover na, maar daar ter plekke proberen we ons te concentreren op ons werk en zo goede data mogelijk te verzamelen.”
Gedurende vier weken maakte het onderzoeksteam in totaal 64 duiken, waarvan Anna er 21 maakte. Dit betekent dat ze tussen de één en twee duiken per dag deed. Ondanks dat duiken altijd fysiek veeleisend is, was het absoluut de moeite waard. “Het was zo geweldig dat het niet vermoeiend aanvoelde; het was gewoon ongelooflijk om daar te zijn. Duiken was zelfs beter dan ik me had voorgesteld,” zegt ze.
Resultaten voor Toekomstig Onderzoek en Milieu-bescherming
Nu worden de monsteranalyses uitgevoerd bij verschillende onderzoeksinstituten, voornamelijk het Duitse Alfred Wegener-instituut. De wetenschappers zullen de monsters onderzoeken om te bepalen welke voedingsstoffen aanwezig zijn in en rond de reuzenzeewaterdieren, hoe de dieren deze voedingsstoffen verwerken en hoe hun ecosysteem functioneert.
Bovendien zullen de gegevens van de incubatie-experimenten en 3D-modelleringen die ter plaatse zijn gemaakt, worden geanalyseerd. Het doel is om te begrijpen hoe de reuzenzeewaterdieren en hun leefomgeving beïnvloed worden door klimaatverandering.
De resultaten van de analyses zullen worden verzameld en uiteindelijk gepubliceerd in wetenschappelijke artikelen. Deze kunnen dan dienen als basis voor toekomstig onderzoek en voor beslissingen over milieubescherming en klimaatbeleid.
Anna Vesanen keert nu terug naar haar werk op Tvärminne. Maar op een gegeven moment hoopt ze dat ze opnieuw naar Antarctica kan gaan, hoewel het moeilijk kan zijn om financiering te krijgen. “Ik durf het niet voor vanzelfsprekend te nemen, maar als het lukt zou dat fantastisch zijn. Ik hoop dat ik er weer naartoe kan gaan en kan helpen met het onderzoek.”
