Observaties uitgevoerd aan het eind van het jaar, op 12 en 27 december, onthulden een intrigerende dubbele structuur van materiestromen die uit de kern van het object ontsnappen. Wat het meest verrassend is, is dat hun helderheid en vorm aanzienlijk zijn veranderd in slechts twee weken. Een van de uitbarstingen is gericht naar de zon, terwijl de andere in de tegenovergestelde richting wijst. Deze variabiliteit en configuratie kunnen vanzelfsprekend voortkomen uit gewone cometaire processen, maar sommige onderzoekers sluiten niet uit dat we te maken hebben met iets veel exotischer.
De analyse van de decembere gegevens wijst op een fenomeen dat rotatiefluctuatie wordt genoemd. Gedurende de twee weken van observatie werd de stroom die tegenover de staart was gericht duidelijk helderder, terwijl de stroom die naar de zon was gericht, zwakker werd. Dit patroon past perfect bij een model van een draaiende structuur met twee tegenovergestelde uitbarstingen.
Het is interessant op te merken dat de eerste aanwijzingen voor dit gedrag al in juli 2025 verschenen. Observaties uit die periode suggereerden een fluctuatie van de stroom naar de zon van ongeveer 7 graden, wat wijst op een bron nabij de pool die op dat moment naar onze ster was gekeerd. Als de oriëntatie van de rotatieas niet is veranderd, bevindt die oorspronkelijke pool zich nu aan de nachtzijde van 3I/ATLAS. Deze variabiliteit kan ook eerdere waarnemingen verklaren van regelmatige helderheidsveranderingen die op een hartslag leken, met een periode van ongeveer 16 uur. Het massaverlies door het object kan bovendien de rotatieperiode hebben beïnvloed, vergelijkbaar met wat vermoed wordt bij de eerste zogeheten gast, 1I/Oumuamua.
Concurrente Interpretaties
Wetenschappers hebben twee hoofdtheorieën geformuleerd om de waargenomen structuur te verklaren. De eerste, meer conventionele, veronderstelt dat de stromen simpelweg vanuit tegenovergestelde kanten van de kern van de komeet worden uitgestoten. In dit scenario kan de zonneschijn die door de dagzijde wordt geabsorbeerd, intern naar de kern worden getransporteerd en een uitstoot van materie activeren aan de nachtzijde, naast een sterkere dagstroom.
Echter, er is ook een tweede, veel gedurfder interpretatie. In dit technologische scenario zou de stroom naar de zon een beschermende functie kunnen vervullen tegen zonnewind en straling, terwijl de tegenovergestelde staart kan worden gebruikt om te manoeuvreren of obstakels tijdens de vlucht te vermijden. De marginale niet-doorzichtigheid van de tegenovergestelde staart lijkt een dergelijke functionaliteit te ondersteunen.
Alternatief kunnen beide stromen van de dagzijde komen, maar verschillen in samenstelling. De tegenovergestelde staart, bestaande uit grotere stofdeeltjes van ongeveer 10 micrometer, zou zich over honderden miljoenen kilometers kunnen uitstrekken. Ondertussen zou de stroom naar de zon, bestaande uit kleinere, submicrondeeltjes, waarop de druk van de zonnestraling veel sterker werkt, slechts enkele miljoenen kilometers lang zijn, waarbij de deeltjes snel hun koers wijzigen.
Spectroscopie Beslist de Uitkomst
De uiteindelijke beslissing over welke van de hypotheses waar is, zal pas worden verstrekt door toekomstige waarnemingen. Belangrijke rol zullen de spectroscopische metingen spelen die worden uitgevoerd door grote grondtelescoop, zoals het Keck-observatorium op Hawaï of de Very Large Telescope in Chili. Zij zullen in staat zijn om de snelheidprofielen in beide stromen nauwkeurig te meten.
Als de zwakkere stroom ook van de zonzijde komt en versnelt terwijl hij zich van deze weg beweegt, zal dit de natuurlijke, kometaire verklaring ondersteunen. In het technologische scenario wordt echter verwacht dat beide uitbarstingen een zeer hoge beginsnelheid hebben, die 1 kilometer per seconde overschrijdt, al in de nabijheid van de kern.
Het hele verhaal van 3I/ATLAS is een uitstekende les in bescheidenheid voor de wetenschap. Werkelijke vooruitgang komt voort uit openheid voor nieuwe gegevens, zelfs als die gevestigde narratieven ondermijnen. Dit object biedt ons een unieke kans om onze modellen te testen die zowel natuurlijke processen beschrijven als – hoe ongelooflijk het ook klinkt – mogelijke technologische handtekeningen. Antwoorden kunnen in de komende maanden komen, die uiteindelijk zullen aantonen of we te maken hebben met een gewone, hoewel bijzondere komeet, of met iets dat onze perceptie van het universum voor altijd zal veranderen.
