Wetenschappers hebben een ontdekking gedaan die onze benadering van regeneratieve geneeskunde drastisch kan veranderen. De Groenlandse walvis is het langstlevende zoogdier op aarde. Met een gewicht van bijna 80 ton zwemt deze gigant door de koude wateren en lijkt immuun voor leeftijdsgerelateerde ziekten, zoals kanker. De sleutel tot deze weerstand is een specifieke eiwit, de CIRBP (Cold-Induced RNA Binding Protein).
Dit eiwit werd onder de loep genomen in een studie uitgevoerd door een team van Rochester. De wetenschappers ontdekten dat het eiwit bijzonder geactiveerd wordt als reactie op koude temperaturen en ervoor zorgt dat de walvis in staat is om zijn eigen DNA te repareren wanneer dit beschadigd is. Vera Gorbunova, professor in de biologie en hoofdauteur van de studie, legt uit dat deze ontdekking de weg opent voor het verlengen van de menselijke levensduur. Volgens haar kunnen de resultaten helpen om toekomstige generaties langer te laten leven dan de typische menselijke levensverwachting.
Om haar hypothese te testen, voerden de onderzoekers een experiment uit: ze integreerden dit specifieke eiwit van de walvis in menselijke cellen in het laboratorium. Het resultaat was duidelijk: de cellen herstelden zichzelf met een veel hogere efficiëntie dan normaal. Nog beter, toen ze dit eiwit toedienden aan fruitvliegen, steeg hun levensverwachting aanzienlijk.
Het Oplossen van het Peto-Paradox
Deze ontdekking helpt ook bij het oplossen van een lang bestaand biologisch raadsel, bekend als het ‘Peto-paradox’. In theorie hebben zeer grote dieren, zoals walvissen of olifanten, veel meer cellen dan wij. Meer cellen betekenen meer celdelingen en dus statistisch een groter risico op kankermutaties. Desondanks ontwikkelen deze giganten zelden tumoren. Dr. Alex Cagan, evolutionair geneticus van het Wellcome Sanger Institute in het Verenigd Koninkrijk, benadrukt het belang van dit zoogdier in het onderzoek:
“Het is een ster in het onderzoek naar levensduur. (…) De resultaten zijn overtuigend en kunnen wijzen op nieuwe therapeutische paden die verkend moeten worden.”
Het team van Gorbunova ontdekte dat, dankzij het eiwit CIRBP, walvissen minder gevaarlijke mutaties ondergaan. Het eiwit fungeert als een elite-monteur, in staat om breuken in DNA-strengen te repareren, die de gevaarlijkste vorm van genetische schade zijn. Terwijl menselijk DNA in de loop der tijd kan verslechteren, blijft het DNA van walvissen veel langer intact.
Naar Therapieën voor Mensen?
Hoewel we ons niet zomaar in zeedieren zullen veranderen, wordt de toepassing van dit onderzoek bij mensen zeer serieus genomen. De verbinding tussen de productie van dit eiwit en de externe temperatuur is bijzonder intrigerend. Andrei Seluanov, coauteur van de studie, wijst op een detail dat onze dagelijkse gewoonten zou kunnen veranderen.
“Als we simpelweg de temperatuur een paar graden verlagen, produceren de cellen meer CIRBP.”
Dit suggereert dat blootstelling aan kou onze eigen afwe mecanismos kan stimuleren, ook al produceren we er veel minder van dan de walvis. Vera Gorbunova stelt zelfs voor dat eenvoudige veranderingen in de levensstijl, zoals het nemen van koude douches, vanuit een nieuw wetenschappelijk perspectief onderzocht zouden moeten worden vanwege hun beschermende potentieel.
De volgende stap voor de wetenschappers zal zijn om te testen of dit eiwit met dezelfde effectiviteit kan functioneren in zoogdieren die dichter bij ons staan dan de vlieg, zoals muizen. Het doel is om strategieën te ontwikkelen om deze biologische route ‘positief te reguleren’ bij mensen, zonder dat we bij -20°C hoeven te leven. Vera Gorbunova concludeert:
“Er zijn verschillende manieren om de instandhouding van het genoom te verbeteren. Hier hebben we ontdekt dat er een unieke route is die zich heeft ontwikkeld bij Groenlandse walvissen, waar ze de niveaus van dit eiwit aanzienlijk verhogen. Nu moeten we nagaan of we strategieën kunnen ontwikkelen om dezelfde route bij mensen te stimuleren.”
