Recentelijke satellietbeelden onthullen een opvallende bruine strook die zich uitstrekt over de Atlantische Oceaan, van de westkust van Afrika tot aan het Caribisch gebied. Terwijl het visueel lijkt op een olie-achtige mors, is het in werkelijkheid een grote concentratie van sargassum, een drijvende bruine alg. Dit fenomeen, bekend als de Grote Sargassumband van de Atlantische Oceaan, heeft wetenschappers al meer dan tien jaar in zijn greep.
Wat is de Grote Sargassumband?
Sargassum is een soort macro-alg die, in gematigde hoeveelheden, een leefomgeving biedt voor vissen en andere mariene organismen. Het probleem ontstaat wanneer sargassum zich in enorme hoeveelheden ophoopt, wat een continue strook door de Atlantische Oceaan vormt. Volgens NASA is deze band sinds 2011 een terugkerend patroon, dat zich uitstrekt van Afrika tot de Golf van Mexico.
Onderzoek en monitoring van sargassum
Satellietmonitoring is cruciaal voor het anticiperen op risico’s die met sargassum gepaard gaan. Systemen zoals het Sargassum Watch System (SaWS) van de Universiteit van Zuid-Florida helpen wetenschappers en autoriteiten bij het volgen van de drift van deze alg en het waarschuwen voor mogelijke aanspoelingen aan de kusten van het Caribisch gebied en de Golf van Mexico.
Waarom is er de afgelopen jaren meer sargassum?
Het toenemende sargassum heeft meerdere oorzaken. Experts wijzen op verschillende onderling verbonden factoren:
- Opwarming van de oceaan: Warmere wateren en langere seizoenen bevorderen de groei van de alg.
- Voedingstoffen: Rivierafvoer, atmosferische neerslag en oceaanstromen verhogen de beschikbaarheid van voedingstoffen, wat de proliferatie bevordert.
- Winden en stromingen: Deze duwen sargassum naar de kusten, waardoor een oceaan fenomeen tot een zichtbaar en tastbaar probleem verandert.
Impact op de kusten en de biodiversiteit
Wanneer sargassum de kust bereikt, begint het te decomponeren, wat zuurstof verbruikt en nadelige effecten heeft op vissen, ongewervelden, zeegrasvelden en koraalriffen. De afbraak veroorzaakt ook de vrijlating van irriterende gassen, wat leidt tot ademhalingsproblemen en de recreatieve bruikbaarheid van stranden vermindert.
Een waarschuwingssignaal voor de oceaan
De frequentie van het verschijnen van sargassum en de geregistreerde maxima wijzen op een tropische Atlantische Oceaan die gevoeliger is voor massale alggroei, wat samenhangt met de effecten van klimaatverandering en de druk van voedingsstoffen op oceanen en kusten. Wetenschappers beschouwen dit als een indicator van ecologische disbalans, eerder dan als een onmiddellijke ramp.
Wat kan gedaan worden?
Er is geen “uit-knop” om sargassum onder controle te krijgen, maar de meest effectieve maatregelen omvatten:
- Monitoren en anticiperen: Kaarten, driftmodellen en openbare indices stellen autoriteiten en bedrijven in staat om preventieve plannen te activeren.
- Kustbeheer: Snelle en geordende verwijderingen om de impact op fauna, zand en mensen te minimaliseren.
- Middelmatige preventie: Verminderen van de aanvoer van voedingsstoffen in de oceaan om de “brandstof” voor de algengroei te beperken.
Hoewel er geen onmiddellijke oplossing is, helpen deze strategieën de schade te minimaliseren en zowel ecosystemen als kustgemeenschappen te beschermen.
