In 2025 heeft The Ocean Cleanup een historische mijlpaal bereikt door maar liefst 45 miljoen kilogram plastic uit onze oceanen te verwijderen. Dit indrukwekkende resultaat toont de kracht van wetenschap, technologie en wereldwijde actie om het blauwe hart van onze planeet weer levensgevend te maken.
Mijn liefde voor de zee is altijd diepgeworteld geweest. Misschien komt dit door mijn Caribische roots, maar er is iets betoverends aan de diepe blauwe kleur, de golven, en de zoute geur van het leven. Drie vierde van onze wereld is bedekt met water, waardoor we in essentie allemaal verbonden zijn met deze immense blauwe ruimte.
Helaas blijft zelfs de uitgestrektheid van de oceaan niet gespaard van menselijke activiteiten. Jaarlijks hoopt zich tussen de 5 en 12 miljoen ton plasticafval op in de oceanen. Dit stille, onopgemerkte afval verteert langzaam het mooie blauw van onze zeeën. Toch blijft er hoop, een gevoel van verbondenheid en de wil om te beschermen.
Organisaties zoals The Ocean Cleanup zetten zich onvermoeibaar in voor het behoud van onze oceanen en het leven erin. In 2025 alleen al werd meer dan 25 miljoen kilogram afval uit waterlichamen verwijderd, waardoor de totale hoeveelheid sinds de oprichting meer dan 45 miljoen kilogram bedraagt.
Dit record is een van de hoogste cijfers die ooit door een enkele organisatie voor mariene en rivierreiniging is behaald. De enorme hoeveelheid verwijderde afval, gelijk aan tienduizenden tonnen, is het resultaat van jarenlange volgehouden inzet, gebruik van gespecialiseerde technologie voor oceanen en rivieren, en samenwerking met lokale overheden en gemeenschappen.
Deze cijfers zijn meer dan alleen statistieken; ze zijn een helder signaal dat actie echt een verschil maakt. Terwijl de oceanen gewond zijn, maar vol veerkracht blijven, tonen deze inspanningen aan dat technologie, wetenschap en collectieve wil de balans kunnen doen doorslaan ten gunste van leven. En daar begint dit verhaal.
Oplossingen voor Grote Problemen
Het was de Nederlandse uitvinder Boyan Slat, die op 18-jarige leeftijd in 2013 The Ocean Cleanup oprichtte in zijn geboortestad Delft. Deze non-profit organisatie bestaat uit meer dan 150 professionals uit 34 landen, en heeft als doel zich op te heffen zodra de oceanen schoon zijn.
Elke jaar komen er honderden duizenden tonnen plastic in de oceanen terecht, voornamelijk via rivieren. Het plastic dat al in de oceaan drijft, verdwijnt niet vanzelf. Om dit probleem effectief aan te pakken, moeten we zowel de toevoer van afval uit de rivieren stoppen als het erfelijke plastic uit de oceanen verwijderen.
Om de oceanen te reinigen, is een holistische aanpak nodig. De strategie van The Ocean Cleanup omvat verschillende oplossingen:
- Drijvende oceaansystemen die plastic afval uit oceanische draaikolken, zoals de Grote Plastic Vlek in de Stille Oceaan, verwijderen.
- Rivierinterceptoren, die plastic tegenhouden voordat het de zee bereikt. Slechts 1% van de rivieren ter wereld zorgt voor 80% van het plastic dat vanuit het land in de oceanen terechtkomt. Momenteel opereren ze in 9 landen van Midden-Amerika tot Zuidoost-Azië.
- Kust- en gemeentelijke acties, waar schoonmaakoperaties worden gecombineerd met vrijwilligerswerk en lokale samenwerkingen.
- Opkomende programma’s, zoals het “30 Cities Program”, gericht op 30 belangrijke steden in Azië en Amerika, met als doel tegen het einde van het decennium tot een derde van al het plastic dat via rivieren in de oceaan stroomt te verwijderen.
Deze organisatie richt zich niet alleen op het verwijderen van plastic. Ze verzamelen ook wetenschappelijke gegevens, stimuleren openbare beleid en werken samen met gemeenschappen om een blijvende impact te maken op de gezondheid van mariene ecosystemen.
Het plastic dat wordt verzameld, wordt teruggebracht naar de kust voor recycling. Dit leidde tot hun eerste product: de zonnebrillen, bekend als The Ocean Cleanup Sunglasses, gemaakt van plastic dat in 2019 werd verwijderd uit de Grote Plastic Vlek. Bovendien zoekt de organisatie partnerschappen met bedrijven die het verzamelde oceaanplastic gebruiken voor de productie van nieuwe producten.
Kijkend naar de Toekomst
Hoewel deze prestatie een aanzienlijke vooruitgang is, vertegenwoordigt het slechts een fractie van het totale plastic dat momenteel in de oceanen drijft en zich ophoopt. De organisatie blijft haar technologische en geografische reikwijdte uitbreiden met als doel de drijvende plasticvervuiling drastisch te verminderen vóór 2040, in lijn met wereldwijde doelen voor afvalbeheer en oceaan bescherming.
Dergelijke initiatieven geven de hoop terug in groentinten en blauwen aan de wereld. We sluiten 2025 af met ook positieve balans voor het leven. Hopelijk leren we, even snel als we schoonmaakstrategieën ontwikkelen, hoe we niet meer te vervuilen. De oceaan beschermt ons, reguleert het klimaat en houdt het leven in stand. Laten we een beetje van die zorg teruggeven, met dankbaarheid en verantwoordelijkheidsgevoel.
