Mars-gesteente in witte kleur in de Jezero-krater verbijstert wetenschappers. De oorsprong is onbekend, maar de betekenis voor de Mars-geschiedenis is enorm.
Op de rode planeet ontdekte de NASA-rover “Perseverance” witte punten die de verbeelding van het rode planeten kunnen revolutioneren. Het gaat om heldere gesteente dat kaolieniet-klei is, een materiaal dat op aarde voornamelijk ontstaat in gebieden waar miljoenen jaren lang regen valt: in tropische regenwouden. Deze ontdekking suggereert dat de momenteel ijskoude en stoffige Mars aanvankelijk een warme, vochtige planeet was met een regenachtig klimaat.
Onderzoekresultaten werden gepubliceerd in de vakblad Communications Earth & Environment. “Als je kaolieniet ziet op een plaats als Mars, waar het kaal en koud is en er zeker geen vloeibaar water aan de oppervlakte is, dan vertelt dat ons dat er ooit veel meer water was dan vandaag,” zegt Adrian Broz, de eerste auteur en postdoc aan de Purdue Universiteit.
Witte stenen op Mars onthullen een andere waarheid
Kaolieniet-klei komt op aarde vooral voor in tropische klimaten zoals regenwouden. Het mineraal ontstaat wanneer gesteente en sediment gedurende miljoenen jaren door water worden uitgespoeld, totdat alle andere mineralen verdwenen zijn – een proces dat enorme hoeveelheden neerslag vergt. Briony Horgan, professor in planetenwetenschappen en lange termijn planner van de “Perseverance”-missie, benadrukt het belang van deze ontdekking: “Er is zoveel water nodig dat we denken dat de stenen bewijs zouden kunnen zijn van een oud, warmer en vochtiger klimaat waar miljoenen jaren lang regen viel.”
De kaolienietfragmenten, variërend van kiezelgrootte tot rotsblokken, zijn onderzocht met de SuperCam en Mastcam-Z instrumenten van de rover en vergeleken met soortgelijke gesteenten van de aarde. Broz vergeleek de Marsmonsters met gesteentemonsters uit de buurt van San Diego in Californië en uit Zuid-Afrika – de overeenkomst was verbluffend.
Het mysterie van de witte stenen
Maar de witte stenen dragen ook een geheim met zich mee: niemand weet waar ze vandaan komen. “Ze registreren duidelijk een ongelooflijk watergebeuren, maar waar komen ze vandaan?” vraagt Horgan. In de buurt zijn er geen grotere afzettingen die de over het hele missiepad verspreide stenen kunnen verklaren. Mogelijk zijn ze door een rivier in het voormalige Jezero-meer gespoeld, dat ongeveer twee keer zo groot was als Lake Tahoe. Of ze zijn door een inslag in de krater geslingerd.
Deze ontdekking heeft ook implicaties voor de zoektocht naar leven op Mars. “Al het leven gebruikt water,” zegt Broz. “Als we dus denken aan de mogelijkheid dat deze stenen op Mars een door regen aangedreven omgeving representeren, dan is dat een echt ongelooflijke, bewoonbare plek waar leven zou hebben kunnen gedijen, als het ooit op Mars heeft bestaan.”
Grotere kaolieniet-afzettingen op Mars zijn vanuit de ruimte ontdekt, maar tot een rover deze bereikt, blijven de kleine stenen de enige bewijzen ter plaatse voor de dramatische klimaatgeschiedenis van de planeet – en voor een tijd waarin Mars misschien helemaal niet zo rood, koud en droog was.
